{"id":112869,"date":"2026-07-29T08:17:31","date_gmt":"2026-07-29T06:17:31","guid":{"rendered":"https:\/\/lanuvi.com\/?post_type=news&p=112869"},"modified":"2026-07-29T08:17:35","modified_gmt":"2026-07-29T06:17:35","slug":"het-griekse-eiland-waar-vrouwen-geen-opvliegers-kennen-wat-wij-niet-weten-over-de-overgang_21","status":"publish","type":"news","link":"https:\/\/lanuvi.demo-mode.xyz\/nl\/artikelen\/het-griekse-eiland-waar-vrouwen-geen-opvliegers-kennen-wat-wij-niet-weten-over-de-overgang_21\/","title":{"rendered":"Het Griekse eiland waar vrouwen geen opvliegers kennen: wat wij niet weten over de overgang"},"content":{"rendered":"\n

Het begon met een vraag die niemand kon beantwoorden<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Ik zat op een terras in Evdilos, een havendorpje aan de noordkust van Ikaria, toen het me voor het eerst opviel.<\/p>\n\n\n\n

Het was augustus, 37 graden. De lucht trilde boven de kade. Ik zat onder een plataan met een glas ijsthee en voelde het zweet langs mijn rug lopen. Naast me zaten twee Nederlandse vrouwen van rond de vijftig. Ze hadden het over opvliegers. Over nachtzweten. Over het feit dat ze allebei sinds hun 47ste een band om hun buik hadden die er niet meer af ging, wat ze ook probeerden.<\/p>\n\n\n\n

“Het hoort erbij,” zei de een.<\/p>\n\n\n\n

“Mijn moeder had het ook,” zei de ander.<\/p>\n\n\n\n

Ik knikte. Want dat is wat wij geloven, toch? Dat de overgang nu eenmaal zo is. Opvliegers, slapeloze nachten, stemmingswisselingen, gewichtstoename rond je buik. Onvermijdelijk. Biologisch bepaald. Accepteer het.<\/p>\n\n\n\n

Maar toen keek ik naar de vrouwen om me heen.<\/p>\n\n\n\n

Niet de toeristen. De Griekse vrouwen. De vrouwen van Ikaria.<\/p>\n\n\n\n

En ik zag iets wat niet klopte.<\/p>\n\n\n\n

De vrouwen die de overgang lijken over te slaan<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Eleni was de eerste die het me uitlegde. Ze was 67 jaar oud, runde een taverna in het bergdorp Christos, en bewoog zich met een energie die ik associeer met vrouwen van begin veertig. Ze sjouwde dienbladen, lachte hard, stond zes dagen per week in haar keuken vanaf zes uur ’s ochtends.<\/p>\n\n\n\n

“Opvliegers?” Ze fronste alsof ik haar vroeg of ze last had van regenval in de Sahara. “Een beetje, ja. Een paar maanden misschien. Maar niet zoals jullie het beschrijven.”<\/p>\n\n\n\n

Ik dacht dat ze een uitzondering was.<\/p>\n\n\n\n

Dat was ze niet.<\/p>\n\n\n\n

In de dagen die volgden sprak ik met meer vrouwen. Maria, 71, die elke ochtend haar geiten de berg op dreef. Dimitra, 58, die een pension runde en ’s avonds danste op het dorpsplein. Stavroula, 74, die er uitzag alsof ze vijftien jaar jonger was en beweerde dat ze “de overgang nauwelijks had opgemerkt.”<\/p>\n\n\n\n

Geen van hen gebruikte hormoontherapie. Geen van hen nam supplementen. Geen van hen had het dikke buikvet dat wij als onvermijdelijk beschouwen na de menopauze.<\/p>\n\n\n\n

Ik dacht eerst: genetica. Mediterraan dieet. Zonlicht. Minder stress.<\/p>\n\n\n\n

Maar Ikaria is geen paradijs. Het leven is hard. De wegen zijn slecht. De economie is fragiel. Stress is er niet minder, het is anders. En het Mediterrane dieet alleen kan niet verklaren waarom deze vrouwen zo drastisch minder last hebben van de overgang dan wij.<\/p>\n\n\n\n

Er moest iets anders zijn.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Het eiland waar mensen vergeten te sterven<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Ikaria staat al jaren op de radar van onderzoekers. Het eiland werd in 2004 beroemd door een artikel in de New York Times<\/em> met de kop: “The Island Where People Forget to Die.”<\/em><\/p>\n\n\n\n

Dan Buettner, de onderzoeker achter de Blue Zones<\/em> \u2013 de vijf regio’s in de wereld waar mensen statistisch het langst en gezondst leven \u2013 identificeerde Ikaria als een van die zeldzame plekken. Mensen op Ikaria worden gemiddeld 10 jaar ouder dan in de rest van Europa. Dementie komt er nauwelijks voor. Kanker en hartziekten zijn significant lager.<\/p>\n\n\n\n

Maar \u00e9\u00e9n statistiek viel onderzoekers het meest op: de vrouwen.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ikariaanse vrouwen rapporteerden dramatisch minder menopauzeklachten dan vrouwen in West-Europa of de Verenigde Staten. Minder opvliegers. Minder nachtzweten. Minder gewichtstoename. Minder stemmingswisselingen.<\/p>\n\n\n\n

Jarenlang werd dit toegeschreven aan het Mediterrane dieet, de sociale cohesie, de beweging, het langzame levensritme.<\/p>\n\n\n\n

Maar in de afgelopen vijf jaar is een ander verband opgedoken. Een verband dat alles op z’n kop zet.<\/p>\n\n\n\n

Het gaat niet alleen om wat de vrouwen van Ikaria eten.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Het gaat om wat er in hun darmen<\/em> leeft.<\/p>\n\n\n\n

Het orgaan waarvan je niet wist dat het oestrogeen produceert<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Om te begrijpen waarom de vrouwen van Ikaria de overgang zo anders ervaren, moet je eerst iets begrijpen over je hormonen.<\/p>\n\n\n\n

Tijdens de overgang stoppen je eierstokken geleidelijk met het produceren van oestrogeen. Dit is wat de meeste klachten veroorzaakt: opvliegers, nachtzweten, slaapproblemen, stemmingswisselingen, droge huid, gewichtstoename rond de buik.<\/p>\n\n\n\n

Dat wist je waarschijnlijk al.<\/p>\n\n\n\n

Maar hier is wat je waarschijnlijk niet<\/em> wist:<\/p>\n\n\n\n

Je eierstokken zijn niet de enige bron van oestrogeen in je lichaam.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Je darmen spelen een cruciale rol. En niet zomaar een bijrol \u2013 een hoofdrol.<\/em><\/p>\n\n\n\n

In je darmen leeft een specifieke verzameling bacteri\u00ebn die wetenschappers het oestroboloom<\/strong> noemen. Dit zijn bacteri\u00ebn die een enzym produceren \u2013 b\u00e8ta-glucuronidase \u2013 dat gebruikt oestrogeen kan recyclen.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Laat me dat uitleggen.<\/p>\n\n\n\n

Je lever verwerkt oestrogeen en stuurt het naar je darmen om het af te voeren. Normaal gesproken zou dat oestrogeen je lichaam verlaten. Maar de bacteri\u00ebn van het oestroboloom onderscheppen het. Ze reactiveren het. Ze sturen het terug je bloedbaan in.<\/p>\n\n\n\n

Je darmbacteri\u00ebn recyclen oestrogeen.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

En dit is waarom het zo relevant is voor de overgang:<\/p>\n\n\n\n

Wanneer je eierstokken minder oestrogeen aanmaken, wordt het oestroboloom je vangnet.<\/em> Als je darmflora gezond en divers genoeg is, kunnen deze bacteri\u00ebn een deel van het verloren oestrogeen compenseren \u2013 niet volledig, maar genoeg om het verschil te maken tussen “draagbare” en “onleefbare” menopauzeklachten.<\/p>\n\n\n\n

En hier is de link met Ikaria.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Het geheim van Ikaria zit in de darmen<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Onderzoek naar de Blue Zones toont aan dat de darmmicrobiomen van bewoners van Ikaria uitzonderlijk divers zijn, diverser dan die van de meeste West-Europeanen.<\/p>\n\n\n\n

Dit komt door een combinatie van factoren die uniek is voor hun leefomgeving:<\/p>\n\n\n\n

Gefermenteerde voeding \u2013 dagelijks, niet af en toe.<\/strong> De vrouwen van Ikaria eten vrijwel elke dag gefermenteerde producten. Niet als trend. Niet als supplement. Als onderdeel van hun maaltijden. Zelfgemaakte yoghurt met levende culturen. Ingelegde groenten. Zuurdesembrood dat dagenlang rijst.<\/p>\n\n\n\n

Wilde kruiden en groenten \u2013 rauw, van het land.<\/strong> Ikaria is een van de weinige plekken in Europa waar mensen nog dagelijks wilde planten eten: paardenbloem, cichorei, postelein, wilde asperge. Deze planten zijn rijk aan prebiotische vezels \u2013 het specifieke type voeding dat de bacteri\u00ebn van het oestroboloom laat groeien.<\/p>\n\n\n\n

Minimale bewerkte voeding.<\/strong> Geen E-nummers. Geen ultra-bewerkt voedsel. Geen suiker en alcohol. De darmen van deze vrouwen zijn niet belast met de chemicali\u00ebn waar onze moderne voedselketen van doordrongen is.<\/p>\n\n\n\n

Geen onnodige antibiotica.<\/strong> Op een afgelegen eiland met beperkte gezondheidszorg worden antibiotica spaarzaam voorgeschreven. Het microbioom wordt niet herhaaldelijk vernietigd en opnieuw opgebouwd.<\/p>\n\n\n\n

Het resultaat: een darmflora die bruist van diversiteit. Inclusief de specifieke stammen die oestrogeen recyclen.<\/p>\n\n\n\n

En dat<\/em> is waarom de vrouwen van Ikaria de overgang anders ervaren.<\/p>\n\n\n\n

Niet omdat ze geluk hebben met hun genen.<\/p>\n\n\n\n

Niet omdat ze minder stress hebben.<\/p>\n\n\n\n

Maar omdat hun darmbacteri\u00ebn doen wat onze darmbacteri\u00ebn niet meer kunnen: oestrogeen opvangen, recyclen en terugsturen naar het lichaam, precies op het moment dat de eierstokken ermee stoppen.<\/p>\n\n\n\n

En wij? Wat is er met onze darmen gebeurd?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Hier wordt het pijnlijk.<\/p>\n\n\n\n

Want als een divers oestroboloom de sleutel is tot een mildere overgang, dan hebben de meeste westerse vrouwen een probleem.<\/p>\n\n\n\n

Onze darmflora is verarmd. Structureel.<\/p>\n\n\n\n

Antibiotica<\/strong> \u2013 de gemiddelde Nederlandse vrouw heeft tegen haar 50ste meerdere antibioticakuren achter de rug. Elke kuur vernietigt een deel van de darmflora. Inclusief de stammen die oestrogeen recyclen.<\/p>\n\n\n\n

Ultra-bewerkte voeding<\/strong> \u2013 60% van de calorie\u00ebn die we in Nederland consumeren komt uit bewerkte producten. Deze voeding bevat vrijwel geen prebiotische vezels. De goede bacteri\u00ebn verhongeren.<\/p>\n\n\n\n

Chronische stress<\/strong> \u2013 cortisol, het stresshormoon, verandert de samenstelling van je darmflora. Twintig jaar carri\u00e8restress, hypotheekdruk en mantelzorg laten sporen achter. Niet alleen in je hoofd, ook in je darmen.<\/p>\n\n\n\n

Pesticiden en milieubelastingen<\/strong> \u2013 residuen in ons voedsel en water be\u00efnvloeden de darmflora op manieren die we pas beginnen te begrijpen.<\/p>\n\n\n\n

Het resultaat?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Tegen de tijd dat een westerse vrouw de overgang bereikt, is haar oestroboloom vaak gedecimeerd.<\/p>\n\n\n\n

Haar darmen kunnen<\/em> geen oestrogeen meer recyclen.<\/p>\n\n\n\n

En dus krijgt ze de volle lading. Opvliegers. Nachtzweten. Buikvet. Stemmingswisselingen. Slaapproblemen.<\/p>\n\n\n\n

Niet omdat de overgang inherent zo erg is.<\/p>\n\n\n\n

Maar omdat haar darmen het vangnet niet meer kunnen bieden dat de vrouwen van Ikaria w\u00e9l hebben.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Het verhaal van Annemarie: “Ik dacht dat ik oud werd”<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Annemarie is 51. Ze woont in Leiden. Ze is docente kunstgeschiedenis aan de universiteit en moeder van drie kinderen.<\/p>\n\n\n\n

Toen ze 47 was, begon het.<\/p>\n\n\n\n

“Eerst de opvliegers. Midden in een college. Ik stond voor 200 studenten en plotseling liep het zweet over mijn gezicht. Ik dacht dat ik ziek was.”<\/p>\n\n\n\n

Daarna het gewicht.<\/p>\n\n\n\n

“In zes maanden kwam er 5 kilo bij. Rond mijn buik. Ik at niet meer. Ik bewoog niet minder. Maar mijn lichaam veranderde. Het voelde alsof iemand anders de controle had overgenomen.”<\/p>\n\n\n\n

En dan de nachten.<\/p>\n\n\n\n

“Ik werd drie, vier keer per nacht wakker. Doorweekt. Alsof ik onder de douche had gestaan. Mijn man ging in de logeerkamer slapen. Niet uit boosheid, uit zelfbescherming.”<\/p>\n\n\n\n

Annemarie ging naar haar huisarts. Die zei: “Het hoort bij de overgang.” Ze kreeg het advies om meer te bewegen en minder koffie te drinken.<\/p>\n\n\n\n

“Ik bewoog al,” zegt ze. “Ik fietste elke dag. Ik deed yoga. En ik dronk \u00e9\u00e9n kopje koffie per dag. Wat moest ik nog meer doen?”<\/p>\n\n\n\n

Ze overwoog hormoontherapie. Maar de bijwerkingen schrokken haar af. Ze probeerde supplementen: soja-isoflavonen, zwarte cohosh, rode klaver. Niets hielp echt.<\/p>\n\n\n\n

Toen las ze een artikel over het oestroboloom.<\/p>\n\n\n\n

“Dat was het moment,” zegt ze. “Alles viel op zijn plek. Ik had jarenlang antibiotica geslikt voor terugkerende blaasontstekingen. Vijf, zes kuren in tien jaar. Ik at gezond \u2013 dacht ik \u2013 maar weinig gefermenteerd. Weinig wilde groenten. Veel bewerkt voedsel. Mijn darmen waren waarschijnlijk een woestijn.”<\/p>\n\n\n\n

Annemarie besloot om haar darmflora te resetten. Niet met een dieet. Niet met een sapkuur. Maar met het Tribiotica-principe: de combinatie van prebiotica, probiotica en postbiotica die in onderzoek geassocieerd wordt met herstel van microbi\u00eble diversiteit.<\/p>\n\n\n\n

Week 1\u20132: “Niets spectaculairs”<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

“Ik merkte weinig. Een iets betere stoelgang. Iets minder opgeblazen gevoel na het eten. Maar de opvliegers? Die waren er nog steeds. Het nachtzweten? Ook nog steeds.”<\/p>\n\n\n\n

Week 3\u20134: “De eerste nacht dat ik doorsliep”<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

“Het was een dinsdag. Ik werd wakker en keek op de klok: 06:15. Ik had de hele nacht doorgeslapen. Zonder overmatig zweten. Zonder te ontwaken. De eerste keer in anderhalf jaar.”<\/p>\n\n\n\n

Ze dacht dat het toeval was. Maar het gebeurde opnieuw. En opnieuw.<\/p>\n\n\n\n

“Niet elke nacht. Maar steeds vaker. Van zeven nachten zweten ging het naar vijf. Toen drie. Na zes weken: hooguit \u00e9\u00e9n nacht per week.”<\/p>\n\n\n\n

Week 5\u20136: “De opvliegers werden zachter”<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

“Ze verdwenen niet helemaal. Maar ze werden… minder. Minder intens. Korter. Ik stond weer voor de klas zonder angst dat ik rood en bezweet zou worden.”<\/p>\n\n\n\n

Week 8: “Mijn man merkte het als eerste”<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

“Hij zei: ‘Je bent anders de laatste weken. Rustiger. Meer jezelf.’ En hij had gelijk. Ik voelde me weer stabiel. Niet meer die achtbaan van emoties.”<\/p>\n\n\n\n

Week 12: “De buik”<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

“Dit was wat me het meest verraste. Ik was niet op dieet gegaan. Ik had niets veranderd aan mijn eetpatroon. Maar na drie maanden: 3 centimeter minder buikomtrek. En 2,1 kilo lichter. Maar het ging niet om de kilo’s. Het ging om het gevoel dat mijn lichaam weer van m\u00edj was.”<\/p>\n\n\n

\n

De wetenschap achter het oestroboloom<\/strong><\/h2>\n

<\/p>\n

Wat Annemarie ervoer, wordt ondersteund door een groeiend lichaam aan wetenschappelijk onderzoek.<\/p>\n

<\/p>\n

Het oestroboloom en hormoonbalans:<\/strong><\/p>\n

Onderzoek toont aan dat specifieke darmbacteri\u00ebn oestrogeenmetabolisme be\u00efnvloeden via de productie van het enzym b\u00e8ta-glucuronidase. Een divers en gezond oestroboloom kan de hoeveelheid circulerend oestrogeen helpen reguleren<\/p>\n

<\/p>\n

(Baker et al., 2017 \u2013 Journal of the Endocrine Society<\/em>; Plottel & Blaser, 2011 \u2013 Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism<\/em>).<\/p>\n

<\/p>\n

Darmdiversiteit en menopauzeklachten:<\/strong><\/p>\n

Studies suggereren dat vrouwen met een diverser microbioom minder ernstige menopauzeklachten rapporteren. Een lagere microbi\u00eble diversiteit wordt geassocieerd met meer opvliegers, slaapproblemen en gewichtstoename rond de buik<\/p>\n

<\/p>\n

(Peters et al., 2022 \u2013 Menopause: The Journal of The North American Menopause Society<\/em>).<\/p>\n

<\/p>\n

Prebiotica, probiotica en het oestroboloom:<\/strong><\/p>\n

De combinatie van pre-, pro- en postbiotica kan de microbi\u00eble diversiteit verhogen en het darmmilieu stabiliseren, waardoor de condities worden gecre\u00eberd waarin het oestroboloom kan floreren<\/p>\n

<\/p>\n

(Smolinska et al., 2025 \u2013 MDPI Review; Zhang et al., 2023).<\/p>\n

<\/p>\n

Gefermenteerde voeding en darmdiversiteit:<\/strong><\/p>\n

Een studie van Stanford University toonde aan dat een dieet rijk aan gefermenteerde voedingsmiddelen de microbi\u00eble diversiteit significant verhoogt en ontstekingsmarkers verlaagt<\/p>\n

<\/p>\n

(Wastyk et al., 2021 \u2013 Cell<\/em>).<\/p>\n

\n <\/div>\n <\/div>\n\n\n\n

Wat de vrouwen van Ikaria dagelijks doen, en hoe jij het kunt nabootsen<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Je kunt niet verhuizen naar Ikaria. Je kunt niet plotseling wilde cichorei uit de Griekse bergen plukken. Je kunt niet twintig jaar antibiotica-schade in een week herstellen.<\/p>\n\n\n\n

Maar je kunt w\u00e9l de principes toepassen die het microbioom van de Ikariaanse vrouwen zo bijzonder maken.<\/p>\n\n\n\n

Principe 1: Voed je oestroboloom (prebiotica)<\/strong><\/p>\n\n\n\n

De bacteri\u00ebn die oestrogeen recyclen hebben specifieke voeding nodig. Prebiotische vezels \u2013 met name inuline en fructo-oligosachariden \u2013 zijn hun brandstof. Zonder deze voeding sterven ze af. Met deze voeding groeien ze.<\/p>\n\n\n\n

Op Ikaria komt die voeding uit wilde planten en cichorei. In ons leven kan het komen uit een geconcentreerde prebiotische formule.<\/p>\n\n\n\n

Principe 2: Herstel de diversiteit (probiotica)<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Je hebt de juiste stammen nodig. Niet zomaar “een probioticum” van de drogist met \u00e9\u00e9n of twee stammen in een lage dosering.<\/p>\n\n\n\n

Je hebt specifieke, klinisch onderzochte stammen nodig die in onderzoek geassocieerd worden met verbeterde darmdiversiteit:<\/p>\n\n\n\n